VOORBEELDPROJECTEN

Assendorp, Zwolle
Assendorp is een levendige stadswijk tussen de spoorzone en de historische binnenstad van Zwolle. De wijk is op sommige locaties kwetsbaar voor extreme neerslag en hitte.
KBS Meekoppeltool Zwolle Stationsgebied 1>>

Het is een wijk met een sterke sociale betrokkenheid. Er is veel vraag naar parkeerplaatsen en groen, maar weinig ruimte. In een meekoppelworkshop zijn alle geplande investeringen voor de verschillende assets geïnventariseerd in GIS. Hierbij is GIS niet alleen gebruikt voor de weergave van ‘harde’ uitvoeringsvoornemens, maar ook voor de gewenste, nog niet begrote investeringen. Tijdens de werksessie bleek dat het ontdekken van overlap tussen de wensbeelden helpt bij het prioriteren van nieuwe werken. “nu ik weet wat de ander belangrijk vindt, zie ik synergievoordelen”. Grote meekoppelkansen zijn benoemd bij het waterrobuust ontwerpen van de voorgenomen herinrichting van de stationsomgeving en het gebruiken van een gepland fietspad voor waterafvoer naar een lager gelegen park. Op de wat langere termijn worden herontwikkelingen van wooncomplexen en aanpassingen aan de spoorbaan voorzien in de oostelijke delen van de wijk. Deze kunnen worden aangewend voor waterrobuust en hittebestendig bouwen op blokniveau en voor een betere waterafvoer van Assendorp als geheel. De workshop maakt ook inzichtelijk dat complexrenovaties die normaliter niet vergunning plichtig zijn – en daardoor onzichtbaar blijven – toch ook op kleine schaal kansen bieden. Hetzelfde geldt voor talrijke kleine aanpassingen in de infrastructuur, zoals het vervangen van de woningaansluiting op gas of water.   Deelnemende partijen:

  • Gemeente Zwolle
  • (Beheer Groen / Grijs / Blauw)
  • Waterschap Groot Salland
  • Woningcorporatie SWZ
  • KPN
  • Enexis (energie)
  • Vitens (drinkwater)

adviseurs:

  • Urhahn Urban Design
  • Stadkwadraat

Rivierenbuurt, Amsterdam
Waternet heeft het initiatief genomen voor het stadsbrede externe programma Amsterdam Rainproof.
Drukwerk”>>”


Waternet is een uniek bedrijf, waarin de uitvoerende en beheerafdelingen van de gemeente Amsterdam en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht in één organisatie zijn ondergebracht. In Amsterdam Rainproof wordt gezamenlijk gewerkt aan een regenbestendig Amsterdam, door het creëren van bewustwording, het aanreiken van handelingsperspectieven en het verankeren van denken en handelen in bestaande stedelijke veranderingsprocessen en organisaties. ‘Rainproof’ naar de urgentie van het verminderen van schade door regen, maar juist ook naar de waarde van al dat ‘gratis’ regenwater voor de stad. Water kan bijdragen aan vergroening, verkoeling, aanvulling van grondwater en doorspoelen van toilet, kortom voor het creëren van een aantrekkelijke en duurzame stad. In de Rivierenbuurt is gewerkt met de meekoppelmetro. In een eerste werksessie is gewerkt aan bewustwording, kennismaking met het thema en de wijk. In een tweede werksessies zijn alle investeringen per asset voor ongeveer acht jaar vooruit in beeld gebracht. Daaruit zijn kansen benoemd om de openbare ruimte waterrobuuster in te richten. Op drie locaties kan dat grotendeels vanuit beschikbare financiering. Zo is er voorgesteld om een geplande herbestrating uit te voeren als ‘holle weg’ en een plantsoen van meer reliëf te voorzien waardoor recreatie en waterberging hand in hand kunnen gaan. Een bijzondere kans ligt besloten in het aanpassen van de profielen van de befaamde Berlage assen, zoals de Rooseveltlaan. Hier kan de geplande vervanging van de trambaan en het riool, in samenhang met een herinrichting van de groene delen worden aangewend om in het profiel meer ruimte voor water te creëren. Spannend in Amsterdam is de vraag wie in tijden van grote reorganisatie de regie kan voeren op de uitwerking van de voorstellen. Deelnemende partijen:

  • Gemeente Amsterdam (GVB / DIVV / Stadsdeel Zuid / DRO / IBA)
  • Waternet (afvalwater / drinkwater / watersysteem)
  • Amsterdam Rainproof
  • Woning corporatie Eigen Haard

adviseurs:

  • Urhahn Urban Design

   

Haarlemmermeer
In de Haarlemmermeer werken gemeente en netbeheerders samen aan meerjarenprogramma’s en klimaatadaptieve maatregelen.
KBS Meekoppeltool Zwolle Stationsgebied 1”>>”

Als mede-uitvinder van de Meekoppelmetro heeft de gemeente Haarlemmermeer met de netbeheerders een aantal sessies belegd om tot een gezamenlijke meekoppelstrategie te komen. In de gezamenlijke ambtelijke bijeenkomsten zijn de afzonderlijke missies, lange termijndoelen, opgaven en werkwijzen in kaart gebracht. Vervolgens is dit gekoppeld aan de klimaatverandering en de opgaven die iedere organsiatie daarin vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid heeft, bijvoorbeeld het kunnen blijven aanbieden van gezond drinkwater door het drinkwaterleiding bedrijf. Vervolgens zijn de gezamenlijke belangen vastgesteld en gezamenlijke doelen opgesteld. Dit heeft geresulteerd in procesafspraken en wordt uitgewerkt tot een bestuursakkoord tussen de partijen. Daarin wordt vastgelegd dat er op zowel lange termijn doelen en investeringen als op de korte termijn ingrepen afstemmingsoverleggen zullen plaatsvinden onder regie van twee van de deelnemende partijen. Deelnemende partijen:

  • Gemeente Haarlemmermeer
  • Drinkwaterleidingbedrijf PWN
  • Energie- en gasnetbeheerder Liander
  • Hoogheemraadschap Rijnland
  • Woningbouwvereniging Ymere

adviseurs:

  • RoyalHaskoningDHV
  • MBDSO

Thematisch voorbeeld: afkoppelen van regenwater
Om regenwater van daken naar het open water te brengen en niet meer via het riool te lozen klinkt eenvoudig, maar vergt een inspanning van vele partijen. snede02 variant03

”>>”


Op strategisch en tactisch niveau zal overeenstemming moeten zijn over het afkoppelen van een gebied. Dat moet op systeemniveau mogelijk zijn of worden. Op operationeel niveau worden alle ingrepen op elkaar afgestemd. Betrokken partijen: Pandeigenaar Verantwoordelijk voor zijn dak (onderhoud eens in de 15-30 jaar); moet water apart gaan aanbieden (onderhoud rioolafvoer >50 jaar) Rioolbeheerder Verantwoordelijk voor waterafvoer (onderhoud eens in de 30-60 jaar); voert minder water af via riool, evt. investeren in gescheiden stelsel en kolken. Wegbeheerder Verantwoordelijk voor veilige begaanbaarheid van de straat (onderhoud 10-30 jaar); afvoer van oppervlakkig aangeboden regenwater Groenbeheerder Verantwoordelijk voor veilig en leefbare groene inrichting (onderhoud jaarlijks, herinrichting >30 jaar); meer opvang voor regenwater creëren. Waterschap Verantwoordelijk voor peilbeheer en waterkwaliteit open water (onderhoud jaarlijks-10 jaar); watergangen vangen regenwater op en voeren af.